Creu copïau clyfar

videofeedback2 Cysylltwch gamera i sgrin teledu fel bod y sgrin yn dangos yr olygfa o’r camera. Gallwch ddefnyddio webcam a sgrin cyfrifiadur yn lle.

Wynebwch y camera tuag at y sgrin. Pa fath o batrymau gallwch chi wneud?

Pan fyddwch chi’n cysylltu camera fideo i sgrin, mae’r sgrin yn dangos beth mae’r camera yn ei weld. Os yw’r camera’n edrych ar y sgrin, mae’n gweld y sgrin yn dangos sgrin lai, sy’n dangos sgrin lai, yn dangos un llai eto, yn dangos un llai eto, ac yn y blaen. Nid yw’r patrwm byth yn gorffen a’i enw yw ffractal.

Mae’r gair ffractal yn dod o’r Lladin fractus sy’n meddwl wedi torri. Gall ffractal cael ei ddisgrifio fel siâp geometrig sydd wedi ei wneud allan o ddarnau, a phob darn yn gopi llai o’r holl siâp. Enw’r briodwedd yma yw hunan gyflunedd.

Gallwch ddod o hyd i ffractalau yn natur ble bynnag mae hunan gyflunedd yn digwydd, e.e. ffrondau rhedynen. Mae’r briodwedd gan rhai llysiau hyd yn oed. Gelwir y rhain yn ffractalau bras oherwydd er bod y canghennau neu ffrondau’n siâp tebyg i’r cyfan, nid ydyn nhw’n unfath. Mae enghreifftiau eraill o ffractalau bras yn cynnwys cymylau, morliniau, cadwyni o fynyddoedd a phlu eira.